X Jubileuszowa Konferencja Naukowa
„Adwokat w obronie praw człowieka”
21 listopada 2025 roku w Wielkiej Sali Wety Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku, odbyła się Konferencja Naukowa „Adwokat w obronie praw człowieka” organizowana przez Pomorską Izbę Adwokacką we współpracy z Naczelną Radą Adwokacką oraz Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Wydarzenie wpisało się w obchody jubileuszu 80-lecia Pomorskiej Izby Adwokackiej. Dodatkowo, tegoroczna 10. edycja konferencji nadała spotkaniu podwójnie jubileuszowy charakter, tworząc wyjątkową okazję zarówno do podsumowania dotychczasowych doświadczeń, jak i pogłębionej refleksji nad rolą Adwokatury w kształtowaniu standardów ochrony praw jednostki. Honorowy patronat Rzecznika Praw Obywatelskich podkreślił rangę poruszanej problematyki.
Przedmiotem refleksji był również przypadający w 2025 roku jubileusz 75-lecia podpisania Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, stanowiącej fundament europejskiego systemu ochrony praw jednostki oraz źródło standardów, które Adwokatura od dekad współtworzy i chroni. Podkreślono także, jak istotną rolę w realizowaniu tych standardów pełnią adwokaci występujący przed sądami krajowymi i międzynarodowymi.
Konferencję zainaugurowali wspólnie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku adw. Dariusz Strzelecki, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UG prof. Wojciech Zalewski oraz Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Przemysław Rosati.
Część merytoryczna konferencji rozpoczęła się prelekcją zatytułowaną „Prawa człowieka na kartach Biblioteki Palestry”. Adw. Andrzej Zwara, Prezes Biblioteki Palestry, podkreślił wyjątkową rolę tej jednostki działającej przy Naczelnej Radzie Adwokackiej w popularyzowaniu wiedzy o prawie, adwokaturze i jej historii. Zwrócono uwagę, że poprzez działalność wydawniczą, organizację konferencji oraz spotkań autorskich, Biblioteka Palestry od lat tworzy przestrzeń, w której tradycja, refleksja i rozwój myśli prawniczej spotykają się w jednym miejscu.
W swoim wystąpieniu adw. Andrzej Zwara przedstawił dorobek Biblioteki, akcentując obecność tematyki praw człowieka na kartach jej publikacji oraz podkreślając jej znaczenie dla budowania w tym zakresie świadomości środowiska adwokackiego.
Panel I: „Adwokat w obronie człowieka – świadectwa i doświadczenia”
Pierwszy panel, moderowany przez adw. Małgorzatę Głódkowską, zgromadził wybitnych przedstawicieli adwokatury i nauki: adw. Romanę Orlikowską-Wrońską, prof. Zbigniewa Ćwiąkalskiego, adw. Jacka Taylora oraz adw. Przemysława Rosatiego. Prelegenci podzielili się doświadczeniami z praktyki adwokackiej, obejmującej zarówno realia PRL-u, w tym szczególnie stanu wojennego, jak i czasy współczesne. Wspomnienia o prowadzeniu spraw w warunkach państwa autorytarnego oraz analiza dzisiejszych wyzwań — takich jak narastająca polaryzacja społeczna, kryzys autorytetu sądów, rosnąca skala mowy nienawiści czy instrumentalizacja prawa w debacie publicznej — stworzyły wielowątkową narrację o nieustającej potrzebie ochrony praw człowieka przez Adwokaturę i adwokatów. W swoich wystąpieniach prelegenci podkreślili znaczenie Adwokatury jako instytucji od dekad stojącej na straży wolności jednostki, zwłaszcza w obliczu dynamicznych przemian społecznych, politycznych i technologicznych, które nieuchronnie wpływają na zakres i sposób ochrony praw podstawowych.
Panel II: „Prawa człowieka w perspektywie krajowej i europejskiej”
Drugi panel, moderowany przez adw. prof. Sebastiana Sykunę, zgromadził przedstawicieli nauki i wymiaru sprawiedliwości o uznanym dorobku: prof. Jerzego Zajadło, adw. dr Annę Adamską-Gallant (sędzię Europejskiego Trybunału Praw Człowieka od 2024 r.), SSN Jerzego Grubbę i sędziego NSA prof. Bartosza Wojciechowskiego.
Dyskusja koncentrowała się na ewolucji standardów wynikających z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz ich wpływie na systemy prawne państw członkowskich. Prelegenci omówili rolę ETPCz jako gwaranta praw jednostki oraz wskazali, że obowiązujący w Europie model ochrony praw człowieka wymaga stałej czujności, profesjonalizmu i odwagi – wartości, których adwokatura jest naturalnym depozytariuszem.
Podsumowanie
Jubileuszowa odsłona corocznej konferencji naukowej okazała się wydarzeniem łączącym tradycję polskiej Adwokatury z perspektywą współczesnych i przyszłych wyzwań stojących przed Adwokatami i Adwokatkami w zakresie ochrony praw jednostki. Wygłoszone referaty i dyskusje uświadomiły, że nasza rola w ochronie wolności i praw człowieka pozostaje niezmienna — niezależnie od zmieniających się realiów politycznych, społecznych czy prawnych.
Konferencja była nie tylko świętem nauki, ale także manifestacją etosu adwokackiego, opartego na niezależności, służbie publicznej i nieustającym sprzeciwie wobec naruszeń praw człowieka. Pozostaje mieć nadzieję, że jej przesłania będą inspirować i przypominać, że obrona praw jednostki stanowi fundament wykonywanego przez nas zawodu.
Wysoki poziom organizacyjny i merytoryczny konferencji był efektem pracy komitetu organizacyjnego, w skład którego weszli: adw. dr Anna Bober-Kotarbińska, adw. Dominik Maniszewski, adw. Joanna Klepczyńska, adw. Robert Czarnota, adw. Beata Kreja, apl. adw. Patryk Regliński oraz apl. adw. Marek Ramczykowski. Szczególne słowa uznania i podziękowania kieruję do adw. prof. Sebastiana Sykuny, odpowiedzialnego za opracowanie ram programowych.
Do zobaczenia przy okazji kolejnej edycji.
Adw. Małgorzata Głódkowska
Przewodnicząca Komisji Edukacji Prawnej
przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Gdańsku
Zachącamy do zapoznania się z galerią z wydarzenia zamieszczoną poniżej.
Fot. Karol Zakaszewski
